Handel en transport eisen terugsluis opbrengst emissiehandel

ETS

De Europese Commissie wil een nieuw systeem voor emissiehandel introduceren in het wegvervoer. Europese brancheorganisaties vrezen dat de opbrengsten van dit Emissions Trading System (ETS) uit de sector zullen verdwijnen en eisen dat er afspraken worden gemaakt over een terugsluis. Ondernemers zouden het geld dat zij extra kwijt zijn in ieder geval deels terug moeten zien in de vorm van financiering voor de aanschaf van duurzame trucks, vinden ze.

Expediteursvereniging Clecat, automobielkoepel Acea en verladersorganisatie ESC deden dit betoog in een gezamenlijk position paper. De organisaties zeggen het nieuwe ETS, dat gaat gelden voor het wegvervoer en de gebouwde omgeving, te verwelkomen als ‘bouwsteen’ voor de transitie naar een klimaatneutrale economie maar, zo betogen ze, als Brussel wil dat de heffing de adoptie van emissievrije voertuigen versnelt, zijn daarnaast gerichte en effectieve stimuleringsmaatregelen nodig. Een ‘significant deel’ van de opbrengsten uit de veiling van emissierechten moet terugvloeien naar de sector, zo stellen zij.

Clecat, Acea en ESC willen dat het geld uit de emissiehandel ten goede komt aan financiering voor zero-emissievoertuigen, net zoals in Nederland is afgesproken rond de terugsluis van de vrachtwagenheffing. Ook zou een deel geoormerkt moeten worden voor investeringen in laad- en tankinfrastructuur. De organisaties eisen van de Europese Commissie dat daarvoor duidelijke en expliciete doelen worden opgesteld.

De emissiehandel voor het wegtransport en de gebouwde omgeving is onderdeel van het omvangrijke pakket ‘Fit for 55’ waarmee Brussel de CO2-uitstoot in 2030 met 55% wil verlagen. Voor het wegvervoer geldt dat de brandstofleveranciers de rechten moeten verwerven, een procedé waarmee het ETS het karakter krijgt van een brandstoftaks. De uitstootrechten worden vervolgens verhandeld binnen een zogenoemd cap-and-trade-systeem. Bedrijven krijgen daarbij een limiet (cap) opgelegd waarbinnen ze emissierechten mogen kopen of krijgen. Wie rechten overhoudt, mag die verkopen (trade) aan andere partijen. Om de uitstoot te verlagen, wordt de limiet stap voor stap verlaagd. De handel in de uitstootrechten zou in 2026 van start moeten gaan.

Minimaal de helft van de opbrengst uit de emissierechten, volgens Brussel gaat het om een bedrag van rond de 40 miljard euro, wordt in een fonds gestort om de verduurzaming van huizen te stimuleren en de koopkracht van huishoudens met lagere inkomens te ondersteunen. Een ander deel komt ten goede aan verduurzaming van het wegvervoer zelf, zo heeft Brussel al beloofd.

Verplichting

Clecat wijst er echter op dat die belofte zich nog niet vertaalt naar een verplichting voor de lidstaten. Brussel zou de verschillende EU-landen moeten dwingen om het ETS-geld te gebruiken voor subsidieprogramma’s voor verduurzaming van het wegvervoer, stelt de organisatie. Ten minste een derde van de ETS-gelden zou volgens Clecat moeten gaan naar maatregelen die de adoptie van duurzame trucks vergroten en naar de financiering van de benodigde infrastructuur.

Het Fit for 55-pakket werd afgelopen zomer gepresenteerd door klimaatcommissaris Frans Timmermans. Transportorganisaties uitten toen al direct hun zorgen dat het nieuwe ETS zou uitdraaien op een forse lastenverzwaring. Transport en Logistiek Nederland (TLN) wees erop dat transporteurs via het Eurovignet, tolheffing en in de toekomst ook een vrachtwagenheffing al belasting betalen op basis van het vervoerde gewicht en de emissieklasse van de voertuigen. Het risico bestaat dat transportbedrijven meerdere keren moeten betalen voor dezelfde CO2-uitstoot, zo waarschuwde de branchevereniging. Clecat, Acea en ESC stellen nu ook dat dat die dubbele belasting moet wordt vermeden. Het nieuwe ETS moet daarom zorgvuldig worden ingepast in het nationale beleid in de verschillende lidstaten, zo schrijven zij.

Dat bij de uitbreiding van het ETS geen sprake is van een ‘one size fits all’ voor alle EU-lidstaten, bleek eerder onder meer uit een analyse door adviesbureau CE Delft. Volgens de consultant is er in Nederland ook met een Europees systeem voor emissiehandel grote onzekerheid of de doelen uit het Klimaatakkoord en het Brusselse klimaatpakket gehaald zullen worden. Voordeel van het voorstel van Timmermans is dat in de EU de goedkoopste maatregelen als eerste worden genomen, schreef CE Delft. Anderzijds is er het nadeel dat CO2-reductiemaatregelen hier duurder zijn dan elders in Europa en er voorlopig geen prikkel is om iets te doen. Ook zijn er nog veel onzekerheden over de doorlooptijd en randvoorwaarden van de invoer van het aparte EU-ETS. Volgens CE Delft kan een nationaal ETS dit probleem ondervangen. Duitsland heeft sinds begin dit jaar een eigen systeem voor emissiehandel en dit kan voor Nederland een voorbeeld zijn, zo stelde de consultant.

Milieuraad

Intussen lijken de Europese milieuministers, verenigd in de Milieuraad, zich minder zorgen te maken over de lastenverzwaring voor de transportsector. Afgelopen najaar boog deze raad zich over de verschillende voorstellen uit het verduurzamingspakket van Frans Timmermans, maar de milieuministers uitten daarbij vooral hun zorgen over de sociale gevolgen van de uitbreiding van de emissiehandel naar het wegtransport en de gebouwde omgeving voor huishoudens met een lager inkomen. Het is nog maar de vraag of het voorgestelde sociale klimaatfonds zal volstaan om de pijn voor die groep te verzachten, stelden zij.

De Milieuraad verwacht dat de emissiehandel in het transport en de bouw ‘een middel zal zijn om deze sectoren op een kostenefficiënte manier koolstofvrij te maken. Tegelijkertijd zal ze de lidstaten helpen hun verhoogde nationale doelstellingen conform de verordening inzake de verdeling van de inspanningen te halen’, aldus het verslag van de bijeenkomst.

Als het omvangrijke vergroeningspakket van de Europese Commissie wordt ingevoerd, gaan transportondernemers flink bijdragen aan de Brusselse klimaatplannen. Dat gebeurt niet alleen via uitbreiding van de emissiehandel in het wegvervoer, de scheepvaart en de luchtvaart, maar ook door hogere belastingen op energie. Verder worden onder meer de brandstof- en emissienormen stapsgewijs aangescherpt.

Desnoods naar de rechter

Voor het zo ver is, moeten het Europees Parlement en de EU-landen nog met de voorstellen instemmen. Daarvoor zijn naar verwachting nog jaren van onderhandelingen nodig. Afgelopen december liet de Poolse regering al weten desnoods naar de rechter te stappen om de uitbreiding van de emissiehandel naar de bouw en het wegtransport van tafel te krijgen. De Poolse klimaatminister Anna Moskwa, die naar eigen zeggen wordt gesteund door ministers uit gelijkgezinde lidstaten, noemde het ETS-systeem een ‘ziekte’ die door de hoge kosten verduurzaming juist ontmoedigt.

U las zojuist één van de gratis premium artikelen

Onbeperkt lezen? Sluit nu een abonnement af

Start abonnement

Handel en transport eisen terugsluis opbrengst emissiehandel | NT

Handel en transport eisen terugsluis opbrengst emissiehandel

ETS

De Europese Commissie wil een nieuw systeem voor emissiehandel introduceren in het wegvervoer. Europese brancheorganisaties vrezen dat de opbrengsten van dit Emissions Trading System (ETS) uit de sector zullen verdwijnen en eisen dat er afspraken worden gemaakt over een terugsluis. Ondernemers zouden het geld dat zij extra kwijt zijn in ieder geval deels terug moeten zien in de vorm van financiering voor de aanschaf van duurzame trucks, vinden ze.

Expediteursvereniging Clecat, automobielkoepel Acea en verladersorganisatie ESC deden dit betoog in een gezamenlijk position paper. De organisaties zeggen het nieuwe ETS, dat gaat gelden voor het wegvervoer en de gebouwde omgeving, te verwelkomen als ‘bouwsteen’ voor de transitie naar een klimaatneutrale economie maar, zo betogen ze, als Brussel wil dat de heffing de adoptie van emissievrije voertuigen versnelt, zijn daarnaast gerichte en effectieve stimuleringsmaatregelen nodig. Een ‘significant deel’ van de opbrengsten uit de veiling van emissierechten moet terugvloeien naar de sector, zo stellen zij.

Clecat, Acea en ESC willen dat het geld uit de emissiehandel ten goede komt aan financiering voor zero-emissievoertuigen, net zoals in Nederland is afgesproken rond de terugsluis van de vrachtwagenheffing. Ook zou een deel geoormerkt moeten worden voor investeringen in laad- en tankinfrastructuur. De organisaties eisen van de Europese Commissie dat daarvoor duidelijke en expliciete doelen worden opgesteld.

De emissiehandel voor het wegtransport en de gebouwde omgeving is onderdeel van het omvangrijke pakket ‘Fit for 55’ waarmee Brussel de CO2-uitstoot in 2030 met 55% wil verlagen. Voor het wegvervoer geldt dat de brandstofleveranciers de rechten moeten verwerven, een procedé waarmee het ETS het karakter krijgt van een brandstoftaks. De uitstootrechten worden vervolgens verhandeld binnen een zogenoemd cap-and-trade-systeem. Bedrijven krijgen daarbij een limiet (cap) opgelegd waarbinnen ze emissierechten mogen kopen of krijgen. Wie rechten overhoudt, mag die verkopen (trade) aan andere partijen. Om de uitstoot te verlagen, wordt de limiet stap voor stap verlaagd. De handel in de uitstootrechten zou in 2026 van start moeten gaan.

Minimaal de helft van de opbrengst uit de emissierechten, volgens Brussel gaat het om een bedrag van rond de 40 miljard euro, wordt in een fonds gestort om de verduurzaming van huizen te stimuleren en de koopkracht van huishoudens met lagere inkomens te ondersteunen. Een ander deel komt ten goede aan verduurzaming van het wegvervoer zelf, zo heeft Brussel al beloofd.

Verplichting

Clecat wijst er echter op dat die belofte zich nog niet vertaalt naar een verplichting voor de lidstaten. Brussel zou de verschillende EU-landen moeten dwingen om het ETS-geld te gebruiken voor subsidieprogramma’s voor verduurzaming van het wegvervoer, stelt de organisatie. Ten minste een derde van de ETS-gelden zou volgens Clecat moeten gaan naar maatregelen die de adoptie van duurzame trucks vergroten en naar de financiering van de benodigde infrastructuur.

Het Fit for 55-pakket werd afgelopen zomer gepresenteerd door klimaatcommissaris Frans Timmermans. Transportorganisaties uitten toen al direct hun zorgen dat het nieuwe ETS zou uitdraaien op een forse lastenverzwaring. Transport en Logistiek Nederland (TLN) wees erop dat transporteurs via het Eurovignet, tolheffing en in de toekomst ook een vrachtwagenheffing al belasting betalen op basis van het vervoerde gewicht en de emissieklasse van de voertuigen. Het risico bestaat dat transportbedrijven meerdere keren moeten betalen voor dezelfde CO2-uitstoot, zo waarschuwde de branchevereniging. Clecat, Acea en ESC stellen nu ook dat dat die dubbele belasting moet wordt vermeden. Het nieuwe ETS moet daarom zorgvuldig worden ingepast in het nationale beleid in de verschillende lidstaten, zo schrijven zij.

Dat bij de uitbreiding van het ETS geen sprake is van een ‘one size fits all’ voor alle EU-lidstaten, bleek eerder onder meer uit een analyse door adviesbureau CE Delft. Volgens de consultant is er in Nederland ook met een Europees systeem voor emissiehandel grote onzekerheid of de doelen uit het Klimaatakkoord en het Brusselse klimaatpakket gehaald zullen worden. Voordeel van het voorstel van Timmermans is dat in de EU de goedkoopste maatregelen als eerste worden genomen, schreef CE Delft. Anderzijds is er het nadeel dat CO2-reductiemaatregelen hier duurder zijn dan elders in Europa en er voorlopig geen prikkel is om iets te doen. Ook zijn er nog veel onzekerheden over de doorlooptijd en randvoorwaarden van de invoer van het aparte EU-ETS. Volgens CE Delft kan een nationaal ETS dit probleem ondervangen. Duitsland heeft sinds begin dit jaar een eigen systeem voor emissiehandel en dit kan voor Nederland een voorbeeld zijn, zo stelde de consultant.

Milieuraad

Intussen lijken de Europese milieuministers, verenigd in de Milieuraad, zich minder zorgen te maken over de lastenverzwaring voor de transportsector. Afgelopen najaar boog deze raad zich over de verschillende voorstellen uit het verduurzamingspakket van Frans Timmermans, maar de milieuministers uitten daarbij vooral hun zorgen over de sociale gevolgen van de uitbreiding van de emissiehandel naar het wegtransport en de gebouwde omgeving voor huishoudens met een lager inkomen. Het is nog maar de vraag of het voorgestelde sociale klimaatfonds zal volstaan om de pijn voor die groep te verzachten, stelden zij.

De Milieuraad verwacht dat de emissiehandel in het transport en de bouw ‘een middel zal zijn om deze sectoren op een kostenefficiënte manier koolstofvrij te maken. Tegelijkertijd zal ze de lidstaten helpen hun verhoogde nationale doelstellingen conform de verordening inzake de verdeling van de inspanningen te halen’, aldus het verslag van de bijeenkomst.

Als het omvangrijke vergroeningspakket van de Europese Commissie wordt ingevoerd, gaan transportondernemers flink bijdragen aan de Brusselse klimaatplannen. Dat gebeurt niet alleen via uitbreiding van de emissiehandel in het wegvervoer, de scheepvaart en de luchtvaart, maar ook door hogere belastingen op energie. Verder worden onder meer de brandstof- en emissienormen stapsgewijs aangescherpt.

Desnoods naar de rechter

Voor het zo ver is, moeten het Europees Parlement en de EU-landen nog met de voorstellen instemmen. Daarvoor zijn naar verwachting nog jaren van onderhandelingen nodig. Afgelopen december liet de Poolse regering al weten desnoods naar de rechter te stappen om de uitbreiding van de emissiehandel naar de bouw en het wegtransport van tafel te krijgen. De Poolse klimaatminister Anna Moskwa, die naar eigen zeggen wordt gesteund door ministers uit gelijkgezinde lidstaten, noemde het ETS-systeem een ‘ziekte’ die door de hoge kosten verduurzaming juist ontmoedigt.

U las zojuist één van de gratis premium artikelen

Onbeperkt lezen? Sluit nu een abonnement af

Start abonnement