Het is best interessant om je daar af en toe in te verdiepen en een makkelijke manier – een afstandsbediening, een vloeibare versnapering en een zak borrelnootjes zijn alles wat je nodig hebt – is momenteel voorhanden in de vorm van de dertiendelige televisieserie ‘De Gouden Eeuw’. Voorlopig nog elke dinsdag te bewonderen op Nederland 2, vanaf 20.25 uur.

Ooit van Louis de Geer gehoord? Ik kende de man niet, maar in de vierde aflevering van De Gouden Eeuw, uitgezonden op 1 januari en nog terug te vinden op internet en via de betere televisierecorder, leerde presentator Hans Goedkoop me dat er in Zweden anno 2013 talloze ‘De Geertjes’ rondlopen die nazaten zijn van deze ‘vader van het Zweedse bedrijfsleven’. De Geer ontplooide in de zeventiende eeuw namens het destijds oppermachtige Nederland niet alleen handelsactiviteiten in Zweden, maar hielp de Zweden ook om het eiland Fehmarn te veroveren op de Denen. Volgens Hans Goedkoop voerde Nederland destijds een ‘verdeel en heers politiek’ en werden Zweden en Denemarken om en om gesteund, om te zorgen dat geen van beide te sterk zou worden. De Denen hadden er een handje van om vanuit slot Kronborg (op een ander Deens eiland) buitenlandse schepen op de Sont te beschieten die weigerden tol te betalen. Het was op de Sont een komen en gaan van Nederlandse schepen, die veel graan ophaalden in Gdansk. En dus was het zaak voor de Nederlanders om die Scandinaviërs met hun toltarieven onder de duim te houden.

Tja, zo deden we dat in de Gouden Eeuw. Voor wie misschien de neiging krijgt om met Jan-Peter Balkenende ‘die VOC-mentaliteit’ te prijzen, is er na het ter perse gaan van deze krant aflevering 5 van De Gouden Eeuw, met de vraag: ‘Hoe kijkt men in Indonesië en in Nederland aan tegen de rol van Jan Pieterszoon Coen’? Laat ik het zo zeggen: ik verwacht niet dat Hans Goedkoop een Indonesiër heeft gevonden die zijn zoontje ‘Jan Pieterszoon’ heeft genoemd.

Eiland Fehmarn is zoals bekend tegenwoordig van Duitsland, maar krijgt in 2021 een meer dan 5 miljard euro kostende tunnel naar Denemarken die voor 98% wordt betaald door de Denen. Om de kosten terug te verdienen, gaat Denemarken aan tunnelgebruikers een flinke tol heffen.

Paul Jumelet