Allereerst lopen op dit moment de onderhandelingen over de meerjarenbegroting van de EU. Naar verluidt worden de oostelijke lidstaten fors gekort op hun subsidies. Zo verliest Polen 20 miljard euro, maar krijgen landen als Italië en Griekenland er juist meer geld bij. De reden: naast het feit dat veel landen in het oosten sneller groeien, nemen ze veel minder asielzoekers op én maken ze bepaald geen haast met verduurzaming van de economie. Omdat, zeker op nationaal niveau, de relatie tussen klimaatbeleid en regelgeving voor de sectoren transport en logistiek nauw is, kunnen de gevolgen van een nieuwe subsidieverdeling voor Europese transportondernemingen en havens fors zijn. Het moge duidelijk zijn dat landen in het oosten niet warm lopen voor deze (uitgelekte) voorstellen.

De Europese Commissie maakte de afgelopen weken ook beleid bekend dat de transportsector, en dan vooral het wegvervoer, direct raakt. Meer specifiek gaat het om het plan vanaf 2023 alle vrachtverkeer op Europese tolwegen tol te laten betalen per kilometer en naar rato van de uitstoot van milieuschadelijke stoffen, om in 2026 alle wegverkeer een geharmoniseerde kilometerheffing te laten betalen, naast een uitfasering van alle dieselvoertuigen. Daarover schreven we al eerder, net als over nieuwe richtlijnen om het wegverkeer veiliger te maken.

Een nieuw, en ambitieus hoofdstuk in het transportbeleid is de voorgestelde verruiming van de cabotage-richtlijnen. Ook dit is een voorstel dat de kloof tussen West- en Oost-Europese landen duidelijk maakt. In dit geval zijn het juist de West-Europese landen die protesteren. De zogenoemde Road Alliance wil er niets van weten dat cabotageritten straks onbeperkt worden toegestaan binnen vijf dagen nadat een buitenlandse vrachtauto zijn internationale lading heeft gelost – en dan de facto vijf dagen bezig is met binnenlands goederentransport. De landen in het westen vinden dat eerst nog de grote nationale verschillen tussen arbeidsvoorwaarden in de Europese lidstaten moeten afnemen. Verruiming van de cabotage staat hier haaks op en is ook niet conform de wens sociale dumping aan te pakken.

Het zal nog een forse tijd duren eer zowel de begroting als de nieuwe regels voor het wegtransport door de Europese Commissie en het Europees Parlement zullen zijn aangenomen. Duidelijk is wel dat een ‘verenigd Europa’ voorlopig bepaald geen ‘solidair’ Europa is, als het gaat om arbeidsvoorwaarden, de opvang van vluchtelingen of verduurzaming van de economie.