Waarom komt de KBN met een brandbrief over het capaciteitstekort?

Er is al langere tijd sprake van grote volumes in de traditionele drogeladingproducten zoals staal, aluminium, landbouwproducten en dergelijke. Sinds de oorlog in Oekraïne zien we dat er een grote vraag is ontstaan naar kolen als alternatief voor Russisch gas, waardoor een deel van de drogeladingschepen naar die markt verdwijnt. Een ander deel van de vloot vertrekt naar Oost Europa om Oekraïens graan te vervoeren. Ook is er sprake van laagwater waardoor schepen minder kunnen vervoeren. Al die factoren op zichzelf zijn prima te managen. Dat dit nu allemaal tegelijkertijd speelt, maakt dat we een ernstig tekort aan ladingcapaciteit hebben.

Is dit erger dan eerdere ruimtetekorten, zoals tijdens het extreme  laagwater van 2018?

We zitten nog in de nasleep van de coronapandemie, maar ook de gevolgen van bijvoorbeeld de Suezblokkade. We zien dat er in de containervaart wereldwijd sprake is van grote diserupties. Containerterminals in de havens van Rotterdam, Antwerpen en ook in het achterland staan nokkievol. Er zijn geen mensen om alles weg te werken. In die zin is de situatie van nu uniek en niet te vergelijken met eerdere crises.

Wat zijn de gevolgen van het ruimtetekort?

Containeroperators zijn gedwongen om afvaartfrequenties te verlagen of om afvaarten te schrappen. Er is simpelweg niet voldoende scheepscapaciteit om de ladingen weg te varen.

Hoe gaan we dat oplossen?

We pleiten er als KBN niet voor om nu zoveel mogelijk capaciteit bij te bouwen. Op de langere termijn is de verwachting dat de vraag naar kolen afneemt. In het kader van de huidige stikstofcrisis is het ook reëel om te veronderstellen dat het vervoer van agrarische producten afneemt. Op lange termijn is er daarom geen sprake van een capaciteitstekort. Als er meer schepen zouden zijn, zijn er bovendien niet voldoende mensen beschikbaar om die te bemannen of om ze 24/7 te laten varen. Aan alle kanten zit de capaciteit op een maximum. We moeten daarom de beschikbare capaciteit zo efficiënt mogelijk inzetten.

Door de schaarste worden er hogere tarieven gerekend. Profiteert de sector daar niet van?

Met die hogere inkomsten zouden binnenvaartondernemers hun verduurzaming kunnen financieren. Maar de toekomstsituatie is zo onzeker. Je wilt een duurzaam, constant goed functionerende sector. Dat moet niet hapsnap gebeuren nu er even meer wordt verdiend.

Welke ladingen hebben te leiden onder het ruimtetekort?

Alle droge ladingen, inclusief de containervaart. Het overgrote deel van de binnenvaartvloot kan makkelijk switchten tussen soorten ladingen.

Hoeveel schepen zijn weggekocht om naar Oekraïne te gaan?

We zijn nog beter met de cijfermatige onderbouwing. Het gaat om verschillende tonnages, lengtes en segmenten. Het is moeilijk daar een concreet getal op te plakken. Sowieso zijn het vele tientallen schepen die niet beschikbaar zijn voor containervaart en overige droge lading. Het maakt een wezenlijk verschil.

Wat kan je als brancheorganisatie doen, behalve signaleren van de problemen?

We kunnen geen capaciteit erbij toveren. Wat we wel kunnen is inderdaad signaleren en de problematiek aankaarten bij de belangrijke partijen en ook bij overheden in Den Haag en Brussel. In de EU worden initiatieven genomen om Oekraïens graan vervoerd te krijgen. Dat is goed en belangrijk, maar men moet zich wel realiseren dat bij vertrek op de thuismarkt een probleem ontstaat. Het totaalplaatje moet voor ogen gehouden worden.

We zijn overigens al jaren bezig om uitbreidingsmogelijkheden op de vaarwegen gerealiseerd te krijgen om zo langer bestand te zijn tegen laagwater. Daar zijn andere schepen voor nodig, maar vooral ook uitbouwmaatregelen aan de vaarwegen. Nu wordt weer extra duidelijk dat dit echt nodig is.

Is transport per binnenvaart blijvend kostbaarder?

Dat is koffiedik kijken. Het is ook niet bekend hoe lang de situatie aan gaat houden. Maar op dit moment is de situatie urgent en kritiek. Wel denk ik dat het capaciteitstekort niet blijvend is. KBN heeft een langjarig plan voor de ontwikkeling van de binnenvaartsector; ook op het gebied van verduurzaming is een inhaalslag te maken. De sector is proactief bezig de slag naar de toekomst te maken en blijft relevant. In die zin ben ik positief gestemd over de toekomst van de binnenvaart.

Bekijk het hele interview met Van Helvoirt bij NT TV:

U las zojuist één van de gratis premium artikelen

Onbeperkt lezen? Sluit nu een abonnement af

Start abonnement