De pegelstand bij Kaub is op maandag 15 augustus 31 centimeter, bij Emmerich staat deze op een schamele 3 centimeter ten opzichte van het minimum-niveau. Naar verwachting zakt het water in de Rijn in de loop van de week nog verder, daarna moet het door regenval weer wat gaan stijgen.

Het laagwater betekent dat de binnenvaart zeer beperkt vaart. Contargo liet eind vorige week weten geen containers meer te kunnen vervoeren over een groot deel van de Rijn. Het Duitse bedrijf, dat ook een kantoor in Zwijndrecht heeft, vervoert jaarlijks zo’n 2 miljoen containers vanuit West-Europese zeehavens naar Duitsland en andere bestemmingen verder landinwaarts.

De logistiek dienstverlener meldt dat het een deel van de containers nu via het spoor wil vervoeren, maar de capaciteit is hier lang niet groot genoeg om alles te vervoeren. Klanten die de kosten voor de vertraging op het bedrijf willen verhalen, krijgen alvast nul op het rekest. Contargo zegt bij waterstanden onder een bepaalde grens niet aansprakelijk te zijn voor vertragingen.

Toeslagen

Dat lage water zorgt ervoor dat de binnenvaart nu vooral spottarieven rekent. ‘Het is een beetje wat een gek ervoor geeft’, zegt directeur Mathijs Mannak van Interrijn. De groep vervoert vooral droge lading per binnenvaartschip. Interrijn vaart nog altijd, ‘maar niet op volle capaciteit’, aldus Mannak.

Het is gebruikelijk in de binnenvaart om bij laagwater een toeslag te rekenen, omdat schepen minder lading kunnen vervoeren. Mannak: ‘Door de standen van nu komen contractverplichtingen echter te vervallen en wordt een spotprijs gerekend. Dat is niet iets van de laatste dagen, dit zien we al drie à vier weken gebeuren.’

Uitbouwen van de Rijn

Theresia Hacksteiner van de European Barge Union (EBU) beaamt dat er ‘zeer beperkt wordt gevaren’. Over tariefstijgingen kan ze concreet niets zeggen. ‘De prijzen worden door de markt bepaald, maar het is duidelijk dat minder aanbod zorgt voor scherpere prijzen.’

Dat er significant minder lading over de rivieren gaat zorgt niet voor een ‘reverse modal shift’, meent ze. ‘De binnenvaart blijft van toegevoegde waarde, zeker omdat het spoor- en wegvervoer eveneens onder druk staan en weinig extra capaciteit bieden.’

Hacksteiner ziet op korte termijn geen oplossing voor het ruimtetekort. Wel pleit ze voor het uitbouwen van de Rijn, waardoor de laagwaterproblemen in de toekomst minder zullen spelen. Ze geeft aan dat de EBU zich continu hardmaakt voor meer Europese investeringen in de waterinfrastructuur.

Meer opslagcapaciteit nodig

De situatie op de Rijn benadrukt de noodzaak van multimodaal werken, redeneert Mannak van Interrijn. ‘Dat móét echt meer gaan gebeuren om capaciteitstekorten te ondervangen.’ Mannak denkt ook aan het creëren van een hub langs de Rijn. ‘Dat je tussen twee punten die nog bevaarbaar zijn een andere modaliteit inzet om het laagwater te overbruggen. Dat vraagt wel om samenwerking van verschillende partijen. Voor opdrachtgevers ligt er een oplossing in het creëren van buffers op het moment dat de rivier wel volle schepen toelaat. Dat vraagt ook om veel investeringskracht en opslagcapaciteit, dat is niet voor iedereen weggelegd.’

Schepen kunnen ongeveer een derde tot een zesde van de reguliere ladingvolume kwijt. En de druk op de binnenvaart was al groot door de grote vraag naar kolen, het vertrek van grote schepen naar Oost-Europa om Oekraïens graan te vervoeren en verstoringen door de coronapandemie. Michel van Dijk van Van Berkel Logistics uit Veghel zegt in het laagwater-webinar van NT en Schuttevaer: ‘De schepen die wij normaal inzetten, vragen nu twee tot drie keer meer door de droogte en de kolenhonger. Het is lastig die enorme prijsstijgingen door te rekenen naar klanten.’

U las zojuist één van de gratis premium artikelen

Onbeperkt lezen? Sluit nu een abonnement af

Start abonnement