Directeur Henrik Mørch, verantwoordelijk voor de afdeling diensten bij het directoraat generaal mededinging van de Europese Commissie, meldde dat tijdens de Logistics Europe Conference.

Het gaat bij het onderzoek om een consultatieronde onder marktpartijen naar de nadelen van de ontheffing van de EU-mededingingsregels, die de lijnvaartallianties zeker nog tot april 2024 genieten. Vooral verladers en expediteurs hebben aangedrongen op het onderzoek en hopen dat de EU-ontheffing op basis van de bevindingen uit het rapport over ruim anderhalf jaar niet zal worden verlengd. Het rapport zal nu in het eerste kwartaal van komend jaar worden gepresenteerd, heet het vanuit Brussel.

Bezwaar

De ladingaanbieders zien het uitstel als een positief teken dat Brussel hun bezwaar tegen de ontheffing voor het eerst serieus neemt en dat men ook daar nu lijkt te twijfelen of de maatregel wel zo nuttig is, nu de rederijen via recordhoge vrachttarieven de afgelopen jaren monsterwinsten hebben behaald. De reders werkten zo mee aan kostenverhogingen voor de consument, en dat was nou juist niet de bedoeling van Brussel toen de ontheffing werd verleend. Ook zou de groepsontheffing een slechtere dienstverlening in de hand hebben gewerkt en juist geen betere, zoals de Europese Commissie had beoogd met de invoering van de groepsvrijstelling in 2009.

De verladers en expediteurs lobbyen al enige jaren in Brussel om een einde te maken aan de capaciteitsafspraken die de reders in het kader van de allianties maken en die de reders hielpen om de containerprijzen en winsten de laatste jaren hoog te laten oplopen. De groepsontheffing maakte die afspraken mogelijk, aldus de verladers en expediteurs.

Een verder nadeel is volgens de criticasters dat de recordwinsten van de rederijen de laatste jaren zijn gebruikt door de scheepvaartondernemingen om in andere branches van de logistiek, zoals in de expeditie en de havenoverslag, acquisities te plegen. Daardoor is de marktdominantie van de rederijen nog toegenomen.

De tegenstanders van de groepsontheffing hebben ook herhaaldelijk erop gewezen dat Brussel in het verleden niet eens heeft gecontroleerd of de containerallianties nog wel voldoen aan de gestelde eisen uit de groepsvrijstelling. Het gaat daarbij om het marktaandeel dat de allianties op de afzonderlijke vaargebieden hebben. Dat mag niet boven de 30% uitkomen.

Overtredingen

Als die grens wordt overschreden dienen de lijnvaartconsortia aan te geven waarom hun substantieel marktaandeel niet in strijd is met de EU-competitieregels. Die regel wordt met handen en voeten getreden door de containerallianties, blijkt uit onderzoek van consultant MDS Transmodal. Alleen al op het vaargebied tussen het Verre Oosten en Europa ligt het marktaandeel van de helft van de acht allianties boven die 30%, waarbij de Ocean Alliance (CMA CGM, Cosco, OOCL en Evergreen) met 39% koploper is.

U las zojuist één van de gratis premium artikelen

Onbeperkt lezen? Sluit nu een abonnement af

Start abonnement