Van Hee legt aan de hand van een daadwerkelijk gepleegde diefstal uit hoe wordt bepaald in welke mate de vervoerder, in dit geval Logistics Solutions, aansprakelijk is.

Logistics Solutions heeft op 15 november 2016 elf pakketten van Audemars Piguet opgehaald bij OTX Logistics in Hoofddorp en die vervoerd naar haar opslagcentrum in Utrecht. Audemars Piguet is een Zwitsers horlogemerk, gespecialiseerd in het maken van zeer dure en technisch hoogstaande horloges. De volgende dag zouden de pakketten verder vervoerd worden naar de eindbestemmingen, zo valt te lezen in de uitspraak die het Gerechtshof Amsterdam op 3 november vorig jaar heeft gedaan.

Op 16 november 2016 omstreeks 2.00 uur heeft een gewapende overval plaatsgevonden op het opslagcentrum. Bij die overval zijn zeven pakketten met horloges van Audemars Piguet met een totale waarde van 993.309 euro buitgemaakt. Vijf pakketten waren bestemd voor Nederlandse afnemers en twee pakketten voor buitenlandse afnemers, zo staat geschreven in de uitspraak.

Aansprakelijk

In hoeverre is Logistics Solutions aansprakelijk? Eerst wordt gekeken naar de overeenkomst die is gesloten tussen Logistics Solutions en haar opdrachtgever Bagijn. Logistics Solutions vervoerde de pakketten van Audemars Piguet in opdracht van Bagijn. Van Hee vertelt dat de vervoerovereenkomst en de overeenkomst van bewaarneming beide wettelijk zijn geregeld. Met bewaarneming wordt opslag bedoeld.

In de overeenkomst van bewaarneming is geregeld dat de goederen die de bewaarnemer in bewaring neemt, in dezelfde goede staat moeten worden teruggeven aan de bewaargever. ‘Als je als bewaarnemer goederen opslaat en ze worden gestolen, ben je in beginsel onbeperkt aansprakelijk. Helemaal als een van de medewerkers gestolen blijkt te hebben, zoals in dit geval.’

Contractueel kan de vervoerder hiervan afwijken, maar dan moeten hierover wel afspraken zijn gemaakt. Als dat niet het geval is, is de bewaarnemer onbeperkt aansprakelijk en moet deze de totale waarde van de goederen betalen.

Leendert van Hee, advocaat Van Traa
Leendert van Hee

Limiet

De vervoerovereenkomst werkt min of meer hetzelfde. De goederen die de vervoerder meekrijgt, moeten in goede staat worden afgeleverd. Doet hij dat niet, dan is de vervoerder aansprakelijk in beginsel. De aansprakelijkheid is dan wel gelimiteerd, aldus Van Hee. ‘In de wet staat een limiet die bij binnenlands wegvervoer 3,40 euro per kilo is.

Bij internationaal wegvervoer is het CMR-verdrag van toepassing en geldt er een limiet van ongeveer 9,50 euro per kilo.’ Dat wil zeggen dat als er 10 kilo aan goederen, bedoeld voor binnenlands transport, gestolen worden, de vervoerder 34 euro moet betalen.

De limieten gelden volgens Van Hee niet alleen voor wegtransport, maar voor elke modaliteit: van spoorvervoer tot zeevervoer. ‘De limieten zorgen voor evenwicht in de kosten, opbrengsten, risico’s en verzekerbaarheid.’

Van Hee stelt dat er vaak een wanverhouding is tussen de vrachtprijs die de vervoerder ontvangt voor het vervoeren van goederen en de waarde van die goederen. De risico’s zijn groot voor de vervoerder, terwijl de opbrengst beperkt is.

Risico

Zo heeft de advocaat zaken meegemaakt waarbij vervoerders een miljoen euro aan goederen vervoerden, een vracht waarvoor ze 300 euro betaald kregen, waarna die goederen gestolen werden. ‘Als je als vervoerder voor 300 euro het risico loopt om een miljoen euro te moeten vergoeden, zijn er nog heel wat transporten te verrichten om dat geld terug te verdienen. Het is op een gegeven moment niet meer verzekerbaar als je altijd onbeperkt aansprakelijk bent.’

Het is daarom volgens Van Hee van belang dat de vervoerder weet of voor de opslagperiode tijdens het vervoer een opslagovereenkomst (bewaarnemingsovereenkomst) of een vervoersovereenkomst is gesloten. Bij de eerste is het recht van bewaarneming van toepassing en bij het laatste het vervoerrecht.

Het gerechtshof heeft in het geval van Logistics Solutions gezegd dat de opslagperiode onderdeel is van het vervoer en dus valt onder het vervoersrecht. Van Hee: ‘Daarom mag de vervoerder in beginsel een beroep doen op limieten.’

Als er sprake is van opzet, kan er echter géén beroep worden gedaan op limieten. Van opzet wordt bijvoorbeeld gesproken als een werknemer steelt.

Binnenlands transport

Daarbij maakt het wel uit of sprake is van binnenlands transport of buitenlands transport. Vijf pakketten waren in dit geval bestemd voor Nederlandse afnemers en twee pakketten voor buitenlandse. Voor de pakketten in Nederland geldt het Nederlandse recht (boek 8 BW). ‘Daarin staat dat je beroep mag doen op de limiet tenzij er sprake is van opzet of bewuste roekeloosheid van de werkgever of zijn leidinggevenden.’ Dus alleen als de directie zelf steelt, mag er geen beroep worden gedaan op de limiet.

Omdat in het geval van Logistics Solutions een werknemer had gestolen, mocht het bedrijf wel beroep doen op de limiet voor de vijf binnenlandse pakketten. Het bedrijf moest in totaal 265 euro betalen aan het horlogebedrijf. De waarde van de pakketten bedroeg 700.000 euro. ‘Als deze pakketten onder een opslagovereenkomst vielen, had de vervoerder mogelijk 700.000 euro moeten betalen.’

Volle mep

De twee buitenlandse pakketten die Logistics Solutions moest vervoeren, vielen echter onder het CMR-verdrag, dat van toepassing is op het internationale vervoer. ‘Daar geldt wel dat als er opzet in het spel is van een werknemer, de vervoerder geen beroep mag doen op de limiet, als die werknemer betrokken was bij het vervoer tenminste.’ In dit verdrag wordt geen onderscheid gemaakt tussen directie en overige werknemers. Voor de twee pakketten die voor het buitenland bestemd waren, moest Logistics Solutions dus wel de volle mep betalen: ruim 300.000 euro.

Sisser

De mix van binnenlands en buitenlands transport leidde er dus toe dat het bedrijf heel verschillende bedragen moest betalen. Conclusie: voor een vervoerder is het belangrijk om te weten of tijdens de periode van opslag het recht van bewaarneming of het vervoerrecht van toepassing is. En vooral of de lading voor het binnen- of het buitenland bestemd is. Is het Nederlandse vervoerrecht van toepassing en een Nederlandse afnemer in het spel, dan is de kans dat een diefstal voor de vervoerder in financieel opzicht met een sisser afloopt het grootst.

U las zojuist één van de gratis premium artikelen

Onbeperkt lezen? Sluit nu een gratis proefabonnement af

Bekijk de aanbieding