Het betoog van directeur Bas Janssen van Deltalinqs vorige week was helder. De energie-intensieve industrie in Rotterdam zit in de hoek waar de klappen vallen. Dat je als cluster concurreert op mondiaal niveau helpt dan ook niet echt mee. Is de gasprijs hier (TTF) met een factor zes gegroeid ten opzichte van dezelfde periode een jaar geleden, in de VS (Henry Hub) is dat slechts maal tweeëneenhalf. Dan heeft men in bijvoorbeeld Houston toch echt een voordeel. De gewenste 15% gasbesparing die Nederland op dit moment al ruimschoots haalt, komt echt niet door het lager zetten van de thermostaat thuis of een verhoogde efficiëntie bij industriële grootverbruikers.

Dat de kolenoverslag in Rotterdam het eerste half jaar 30% hoger lag, is vanuit transitie-oogpunt natuurlijk geen prettige ontwikkeling. En van ‘stranded assets’ lijkt, als we Ben van Beurden mogen geloven, bepaald geen sprake. De fors teruggevallen investeringen in de olie- en gaswinning de afgelopen jaren zijn nu mede oorzaak van de zeer krappe energiemarkt (en van de recordwinsten voor bijvoorbeeld Shell en Total). De landen (in Europa) die afhankelijk zijn van geïmporteerd gas en die meedoen met de sancties tegen Rusland schreeuwen om extra gas uit andere continenten. Dat de Nederlandse gasreserves de laatste jaren volgens het CBS met driekwart zijn afgenomen vanwege twijfels over de ‘maatschappelijke winbaarheid’ van dit aardgas, zou dan moeten leiden tot het maken van die pijnlijke keuzes door de politiek.

Ook het Schiphol-dossier gaat om pijnlijke keuzes vragen. De speelruimte is gelet op EU-regelgeving beperkt en de opgaven rondom milieu en leefbaarheid groot. Kind van de rekening moeten transferpassagiers worden, die geen bezoek meer zouden mogen komen brengen aan Nederland. De vrees is dat bijvoorbeeld de vrachtoperatie op Schiphol met full freighters juist weg gaat vallen bij schaarse capaciteit, gelet op de ‘use it or lose it’-regels. Ondertussen lijken de verfoeide low cost-vluchten op leisure bestemmingen juist heel aardig stand te houden. Zo kwam ik erachter dat je voor een city trip naar Lissabon met het vliegtuig, heel fout natuurlijk, op dit moment bij vijf maatschappijen terecht kan die minimaal dagelijks direct vanaf Schiphol op Lissabon vliegen.

Milieu- en leefbaarheidsopgaven zullen blijven leiden tot het maken van vervelende keuzes. Zo hoorde ik laatst iemand de vraag stellen: ‘weet je wel hoeveel geluid een elektrolyser maakt?’. Het antwoord schijnt ‘heel veel’ te zijn. Dat wordt dan nog een hele uitdaging voor de inpassing van die elektrolysers in de bebouwde omgeving. Na stikstof dus geluid als volgende horde in de transitie van de Rotterdamse haven?

Maar de kern is dat pijnlijke keuzes wel gemaakt móeten worden. Bijvoorbeeld de gebrekkige stikstofaanpak onder vorige kabinetten laat zien dat weglopen voor het maken van pijnlijke keuzes het probleem later alleen maar groter maakt.

U las zojuist één van de gratis premium artikelen

Onbeperkt lezen? Sluit nu een abonnement af

Start abonnement