Het was nota bene onder VVD-minister Cora van Nieuwenhuizen (I&W) in het najaar van 2017 dat het aantal vrachtslots aan banden werd gelegd voor buitenlandse carriers omdat het maximaal toegestane aantal van 500.000 vluchten op Schiphol dreigde te worden overschreden en daarmee kwamen de belangen van Air France/KLM direct in gevaar.

Een simpel rekensommetje laat de dramatische gevolgen zien voor ons positie als derde luchtvrachtland van Europa: Schiphol wikkelde in 2017 nog zo’n 1,75 miljoen ton aan vracht af. Dat volume kelderde in 2020 naar 1.44 miljoen ton en dat laatste getal werd nog eens positief beïnvloed door de extra vrachtvluchten door de coronacrisis. Meer dan 300 duizend ton verlies vanwege het louter niet meer toelaten van buitenlandse vrachtmaatschappijen!  Als de de totale toegevoegde waarde (2,7 miljard euro) van de luchtvrachtsector op Schiphol delen door 1,75 miljoen ton luchtvracht is dat al gauw 1.540 euro per ton luchtvracht. Het verlies van 300.000 ton in 2020 vergeleken met 2017 is dan ook een kleine half miljard euro down the drain voor de BV Nederland.

Afgezien van deze derving hebben veel buitenlandse vrachtmaatschappijen intussen onderdak gevonden op de luchthavens van Luik en Brussel en is België in totaal vrachtvolume Nederland (Schiphol en Maastricht Airport) voorbij gestreefd in 2020. Een situatie die tien jaar geleden volstrekt ondenkbaar was. De verwachting is dat onze zuiderburen deze voorsprong dit jaar verder zullen uitbouwen. Grote expediteurs als Nippon Express hebben immers Luik en Brussels Airport gekozen als voorkeursluchthavens in de EU. Schiphol lijkt de slag om de expediteurs, altijd een hoeksteen in de vrachtstrategie van de luchthaven, langzaam dan ook te gaan verliezen als ze niet oppassen.

Wie schuldig is aan dit Nederlands geblunder? De driehoek Den Haag (ministerie van Infrastructuur), Schiphol en Air France/KLM als homecarrier. Via een combinatie van protectionisme, gebrekkige visie/leiderschap en het gemis van de noodzakelijke deskundigheid op vrachtgebied heeft dit drietal Nederland op een logistieke achterstand gezet in een belangrijke niche als luchtvracht. Het is in mijn ogen dan ook niet de gezapigheid die Aris in zijn column beschreef, maar meer.

Voordat er iemand roept dat het allemaal wel meevalt (zie de geflatteerde tonnages over 2020 en dit jaar) moet ik erop wijzen dat de pandemie en de schaarste aan zeevracht-en luchtvrachtcapaciteit voor een historisch unieke marktsituatie heeft gezorgd. Zonder deze factoren had het verval van de Nederlandse luchtvrachtsector verder doorgezet en nog dramatische vormen aangenomen, kan ik u verzekeren.

De driehoek Schiphol, I&W en AF/KLM zou eens goed moeten gaan kijken naar de Rotterdamse haven die het geweldig doet door logistiek goed te faciliteren in een open economie en dat realiseert zonder bijvoorbeeld een nationale rederij de hand boven het hoofd te houden, via het weren van concurrenten zoals Qatar Airways Cargo of het verlenen van miljarden euro aan belastinggeld.

U las zojuist één van de gratis premium artikelen

Onbeperkt lezen? Sluit nu een gratis proefabonnement af

Bekijk de aanbieding