Het kon er ook nog wel bij aan de Californische kust, het logistieke zenuwcentrum waar de Amerikanen momenteel hun ‘Merry Christmas’ in rook denken te zien opgaan. De file van containerschepen uit China die moeten wachten op een vrijkomende loskade in de haven van Los Angeles of Long Beach nam de afgelopen weken steeds onrustbarender proporties aan, waarmee de wachtende schepen uitgroeiden tot het symbool van het wereldwijde logistieke infarct dat, zo hebben logistieke deskundigen gewaarschuwd, er waarschijnlijk toe gaat leiden dat consumenten straks gaan misgrijpen in schappen met vurig gewenste kerstcadeaus. Het Amerikaanse persbureau Reuters heeft al gewag gemaakt van een ‘containergeddon’, de 2021-versie van het ‘shipageddon’ dat vorig jaar in de feestdagenperiode voor logistieke opstoppingen zorgde. De statistici hebben als piek tot nu toe 76 wachtende containerschepen geteld.

Witte pakken

Het is nog geenszins bewezen, maar afgelopen week is wel geopperd dat de scheepsfile voor de Californische kust mogelijk een veroorzakende factor is geweest bij een olielekkage die de Californiërs momenteel eveneens kopzorgen berokkent. Twee weekenden geleden, op zaterdag 2 oktober, zagen twee satellieten ver beneden zich op het zeeoppervlak van de Stille Oceaan niet alleen de vertrouwde kleine streepjes – schepen – maar ook een ongebruikelijke verkleuring, waarna gealarmeerde wetenschappers van de National Oceanic and Atmospheric Administration een dag later de noodklok luidden: olie!

De bron van de smurrie bleek een onderzeese pijpleiding van het Beta olieveld, een olieveld dat in 1976 werd ontdekt door Royal Dutch Shell en tegenwoordig wordt geëxploiteerd door het bedrijf Amplify Energy uit Houston, Texas. De olielekkage noopte in de dagen na de ontdekking Californische surfers om een veilig heenkomen te zoeken, terwijl de strandgangers van Huntington Beach plaats moesten maken voor mannen in witte pakken en gele hesjes. Na de schoonmaak­operatie werden de stranden begin deze week weer vrijgegeven, maar zonnebaders hebben wel het advies gekregen om op hun hoede te blijven voor mogelijk ‘schadelijke dampen’ en om plekken te mijden waar nog besmeurde materialen of teerballen – dikke klonten olie – liggen.

Hoeveel olie er vanuit de geschonden pijpleiding precies in zee is gevloeid, is nog onduidelijk, maar in het ‘worst case scenario’ zou het volgens de autoriteiten om ruim een half miljoen liter kunnen gaan. Zeker 38 vogels hebben de lekkage niet overleefd. De Amerikanen spreken van een ecologische ramp.

‘Rotterdam Express’

De Amerikaanse kustwacht stelde enkele dagen na de ontdekking van de gelekte olie onderzoek in op de ‘Rotterdam Express’ van Hapag-Lloyd. Bemanningsleden van het containerschip werden ondervraagd en navigatiesystemen onder de loep genomen, waarna de mogelijke betrokkenheid van het Duitse containerschip met de Nederlandse naam bij de oliecatastrofe zich als een lopend vuurtje door Amerika verspreidde. De ‘Rotterdam Express’ zou op het moment van de ontdekking van de lekkage het dichtst bij de oliepijpleiding in de buurt zijn geweest en mogelijk met zijn anker de leiding hebben beschadigd, heette het.

Hapag-Lloyd bracht al snel na het bezoek van de Amerikaanse Kustwacht in de openbaarheid dat het schip zijn anker precies had neergelaten op de plek die de verkeersleiding daartoe had aangewezen, en dat de ‘Rotterdam Express’ geen onderwerp van onderzoek meer was en al gewoon op weg was naar de volgende haven, in Mexico.

Bij navraag door het Amerikaanse persbureau Bloomberg weigerde de kustwacht om het containerschip meteen volmondig vrij te pleiten, maar verdere uitlatingen van de autoriteiten hebben de afgelopen dagen duidelijk gemaakt dat het onderzoek nu inderdaad veel breder wordt getrokken. Ongeveer een jaar geleden was bij een routinecontrole vastgesteld dat de pijplijn nog netjes op zijn plek lag, en vanaf dat moment kan er op elk moment en door heel veel mogelijke daders schade zijn ontstaan die pas de afgelopen twee weken tot lekkage heeft geleid en daarmee letterlijk aan de oppervlakte is gekomen.

Strafrechtelijk

Er wordt niet helemaal uitgesloten dat de pijpleiding ten prooi is gevallen aan corrosie die over een langdurige periode is ontstaan, maar de autoriteiten blijven toch in de eerste plaats betrokkenheid van een of meerdere scheepsankers vermoeden. Administraties tot aan een jaar geleden worden er nu op nageslagen, waarbij de meeste argwaan uitgaat naar vrachtschepen die groot en sterk genoeg zijn om een leiding die meer dan een kilometer diep op de zeebodem ligt, in beweging te krijgen.

Het Amerikaanse persbureau AP meldde dat er sinds 1986 zeventien ongelukken met pijpleidingen voor olie of andere gevaarlijke stoffen hebben plaatsgevonden waarbij uiteindelijk ankers werden aangewezen als boosdoener.

De openbaar aanklager van Californië, Rob Bonta, heeft nu gezegd nog niet te weten of het officiële onderzoek dat is ingesteld naar de olievervuiling een strafrechtelijk of een civielrechtelijk karakter heeft. Er is gewoon nog te weinig duidelijkheid en eerst behoefte aan meer harde feiten.

U las zojuist één van de gratis premium artikelen

Onbeperkt lezen? Sluit nu een gratis proefabonnement af

Bekijk de aanbieding