North Sea Port ziet de urgentie in van de, vermoedelijke, MIC-bacterie en wil de mogelijke risico’s voor het havengebied verder onderzoeken.

Johan Bresseleers, woordvoerder van North Sea Port, vertelt dat eigenaren van jachtschepen in de jachthaven in het Belgische Zelzate ontdekten dat er corrosie op de scheepsrompen zat. ‘De eigenaren hebben vervolgens die corrosie laten onderzoeken door de Hoge Zeevaartschool in Antwerpen.’ Begin augustus werd het havenbedrijf North Sea Port door de Hoge Zeevaartschool op de hoogte gebracht van het bestaan van de waarschijnlijk verantwoordelijke bacterie.

Ook de resultaten van het uitgevoerde onderzoek in de jachthaven zijn bij het havenbedrijf bekend. De vastgestelde corrosie is van zo’n aard dat de havenbeheerder het verder wil onderzoeken. De oorsprong van de bacterie is volgens Bresseleers nog onbekend. Het is dan ook nog niet bekend waarom de bacterie juist in het Kanaal Gent-Terneuzen is opgedoken. ‘Wij dachten wel meteen dat dit een heel rare vorm van corrosie is. Het zijn stukken corrosie die een paar centimeter groot zijn. Bij momenten oogt het als grote puisten.’

En niet alleen het uiterlijk riep vraagtekens op bij het havenbedrijf. ‘Normaal roest onder de waterlijn 0,1 millimeter ijzer per jaar weg. Deze bacterie zorgt ervoor dat maar liefst 0,8 millimeter per jaar kan wegroesten. 50 tot 75 keer zo snel dus. Dat is heel alarmerend.’ Daarom wil de havenbeheerder weten wat er precies loos is.

Problematisch

De corrosie kan problematisch uitvallen voor de infrastructuur, aldus de woordvoerder. ‘Neem een wand van een dok. Stel dat onder water het beton wordt opgegeten door corrosie. Dan kan de wand instorten, waardoor de kade kan verzakken. Hierdoor zouden schepen niet meer kunnen aanmeren en kan er vervolgens niet geladen en gelost worden. Dat willen we natuurlijk voorkomen.’ Maar omdat corrosie jaren duurt, zal het volgens Bresseleers niet zo’n vaart lopen en dienen zulke dramatische gevolgen zich niet van de ene op de andere dag aan.

Het havenbedrijf heeft contact opgenomen met de beheerders van het Kanaal Gent-Terneuzen aan de andere zijde van de grens. Ook het Nederlandse Rijkswaterstaat werd geïnformeerd. Het water en de scheepvaart stoppen immers niet bij de grens. Aangezien de jachthaven letterlijk op de grens ligt van Nederland en België bestaat het risico dat de bacterie in Nederland terecht komt. Intussen staat het havenbedrijf ook in contact met de gemeenten die aan het Kanaal liggen en met omliggende bedrijven.

Rijkswaterstaat is bekend met de situatie in Zelzate. Woordvoerder van Rijkswaterstaat Edwin de Feijter laat weten dat er bij het agentschap geen signalen bekend zijn dat ook in het Nederlandse deel van het kanaal sprake is van schade door de bacterie. ‘We inspecteren ons areaal, zoals damwanden, ook geregeld om de veiligheid en functie te waarborgen.’

Het Havenbedrijf Rotterdam liet op zijn beurt in een reactie weten de micro-biologische corrosie onder controle te hebben. Het havenbedrijf zegt te blijven onderzoeken en controleren ‘om dat ook zo te houden.’ Dat doet het havenbedrijf door de kademuren te voorzien van onder andere zogenaamde opofferingsanodes, om roest tegen te gaan.

Dat de corrosiebacterie voor veel schade zorgt, is volgens Bresseleers verontrustend. ‘Dat gevoel willen we wegwerken door onze vragen beantwoord te krijgen door het uitvoeren van een onderzoek.’ Volgens Bresseleers moet door de belanghebbende partijen nog bepaald worden door wie dat onderzoek wordt uitgevoerd.

‘De Vlaamse overheid is beheerder van het gebied. Het kanaal is van de Vlaamse Waterweg. De dokken zijn van North Sea Port. Een stukje van het kanaal is van het agentschap Maritieme Toegang. De Vlaamse Milieu Maatschappij staat voor onderzoek en kwaliteitscontrole van het water.’ De woordvoerder wil hiermee zeggen dat eerst een handvol agentschappen rond de tafel moeten zitten om een plan van aanpak op te zetten.

In de loop van deze week heeft North Sea Port contact met alle partijen en zal er uitsluitsel gegeven worden over welke vragen de partijen beantwoord willen zien. ‘Om antwoorden te krijgen, zal een onderzoeksinstelling aangesteld worden.’ Volgens Bresseleers wordt het vooral ook belangrijk om vast te stellen waar er gezocht moet worden. ‘Het kanaal is 32 kilometer lang, 13,5 meter diep en 200 meter breed. Bootjes varen in en uit. Hoe kan het onderzoek naar de bacterie het beste uitgevoerd worden? Daar moet goed naar gekeken worden.’

Oorzaak

Daarnaast zijn er nog meer vragen waar North Sea Port en haar partners een antwoord op willen: wat is de oorzaak van deze bacterie, hoe ver is de bacterie verspreid en wat betekent dit voor de scheepvaart, de haveninfrastructuur (zoals damwanden) en de waterkwaliteit in het algemeen? Ook wil het havenbedrijf dubbelchecken of het inderdaad om de MIC-bacterie gaat. Er moet volgens het havenbedrijf worden voorkomen dat de bacterie zich verspreidt en elders schade kan aanrichten.

Het onderzoek voorbereiden, uitvoeren en evalueren vraagt tijd, aldus North Sea Port. Het havenbedrijf laat weten hierover verder te communiceren zodra er meer informatie is.

North Sea Port geeft aan nooit eerder last te hebben gehad van een soortgelijke bacterie. Bresseleers: ‘Haveninfrastructuur, bijvoorbeeld beton onder water, is altijd onderhevig aan een vorm van corrosie. In het kader van onderhoud doen we inspecties van haveninfrastructuur onder water. We checken op gepaste tijden de infrastructuur. Dat kan door middel van magnetisch onderzoek, maar er wordt soms ook wel eens een duiker op een bepaald punt afgestuurd.’ De corrosiebacterie is daarbij, zeker in deze mate, nooit eerder gezien, aldus de woordvoerder.

MIC-bacterie

De MIC-bacterie, ook wel microbieel geïnduceerde erosie genoemd, is een vorm van corrosie. Een andere naam waaronder de bacterie bekend staat, is biocorrosie. De corrosie wordt beïnvloed door de aanwezigheid of werking van micro-organismen, zoals bacteriën in biofilms op het oppervlak van het corroderend materiaal. Een biofilm is een laag micro-organismen omgeven door zelfgeproduceerd slijm, vastgehecht aan een oppervlak. Het materiaal waarop de corrosie gaat plakken, kan metaal zijn, bijvoorbeeld staal of aluminiumlegeringen. Maar het kan ook een niet-metaal betreffen, zoals beton, glas of kunststof.

Hoe de bacterie bestreden kan worden, is afhankelijk van veel factoren, zegt Frans van der Kolk van Corrosion Control Technology Alliance. ‘Ik kom zelden dezelfde situatie tegen.’ Volgens Van der Kolk ontstaat de MIC-bacterie meestal in stilstaand water. ‘In 95% van de gevallen is dat de aanleiding: stilstaand water in een leiding, tank of achter een damwandje.’

U las zojuist één van de gratis premium artikelen

Onbeperkt lezen? Sluit nu een gratis proefabonnement af

Bekijk de aanbieding